Tình yêu là gì dưới góc nhìn của tâm lý học?
Nhiều người nghĩ rằng tình yêu đơn giản là cảm xúc rung động dành cho một ai đó. Nhưng theo nhà tâm lý học nổi tiếng Robert Sternberg, tình yêu không chỉ được tạo nên bởi cảm xúc.
Trong Thuyết Tam Giác Tình Yêu (Triangular Theory of Love), Sternberg cho rằng một mối quan hệ được hình thành từ 3 yếu tố cốt lõi:
Intimacy (Sự thân mật)
Passion (Sự đam mê)
Commitment (Sự gắn bó)
Ba yếu tố này giống như ba cạnh của một tam giác. Chúng có thể thay đổi theo thời gian và quyết định chất lượng của một mối quan hệ.
Đó cũng là lý do vì sao nhiều cặp đôi từng rất yêu nhau nhưng cuối cùng vẫn chia tay. Tình yêu không tự động bền vững theo thời gian. Nó cần được xây dựng, nuôi dưỡng và vun đắp từ cả hai phía.
Intimacy (Sự thân mật): Khi bạn được là chính mình
Intimacy không chỉ là việc nói chuyện nhiều hay dành nhiều thời gian bên nhau.
Đó là cảm giác:
Được hiểu
Được lắng nghe
Được chấp nhận
Được là chính mình
Khi có sự thân mật, cả hai có thể thoải mái chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc, nỗi sợ hay những điều rất riêng tư mà không lo bị phán xét.
Đây là nền tảng giúp hai người tạo nên sự kết nối cảm xúc sâu sắc.
Dấu hiệu của Intimacy
Có thể nói chuyện hàng giờ mà không thấy chán
Cảm thấy an toàn khi chia sẻ cảm xúc
Hiểu suy nghĩ và tính cách của nhau
Thoải mái thể hiện con người thật
Passion (Sự đam mê): Những rung động khiến trái tim tăng nhịp
Đây là yếu tố khiến nhiều người nghĩ ngay đến khi nhắc về tình yêu.
Passion là sự hấp dẫn, sự thu hút và cảm giác muốn được gần gũi với đối phương.
Đó là cảm giác:
Hồi hộp khi nhận tin nhắn
Mong chờ được gặp mặt
Luôn cảm thấy đối phương đặc biệt
Muốn dành thời gian bên nhau
Passion thường xuất hiện rất mạnh ở giai đoạn đầu của mối quan hệ.
Tuy nhiên, đây cũng là yếu tố dễ thay đổi nhất theo thời gian.
Vì vậy, nếu một mối quan hệ chỉ dựa vào rung động ban đầu mà không phát triển thêm các yếu tố khác, nó rất dễ kết thúc khi cảm xúc nguội dần.
Commitment (Sự gắn bó): Lý do khiến hai người vẫn chọn ở lại
Nhiều người có thể rung động với nhau.
Nhiều người có thể bị thu hút bởi nhau.
Nhưng không phải ai cũng sẵn sàng cam kết.
Commitment là quyết định chủ động lựa chọn một người và nghiêm túc với mối quan hệ đó.
Đó là khi:
Cả hai cùng hướng tới tương lai
Có trách nhiệm với cảm xúc của nhau
Cùng giải quyết vấn đề thay vì bỏ cuộc
Vẫn chọn ở lại khi giai đoạn say đắm ban đầu qua đi
Đây là yếu tố giúp một mối quan hệ có thể đi đường dài.
Các Loại Tình Yêu Theo Thuyết Tam Giác Tình Yêu Sternberg
1. Intimacy + Passion: Tình yêu lãng mạn
Khi hai người vừa có kết nối cảm xúc vừa có sự rung động mạnh mẽ.
Đây thường là giai đoạn mà:
Nói chuyện rất hợp
Luôn muốn gặp nhau
Cảm thấy đối phương đặc biệt
Tuy nhiên nếu thiếu Commitment, mối quan hệ có thể kết thúc khi cảm xúc giảm dần.
Rủi ro
Dễ yêu nhanh.
Dễ rung động.
Nhưng cũng dễ xa nhau khi không có sự cam kết đủ mạnh.
2. Intimacy + Commitment: Tình bạn đồng hành
Đây là kiểu mối quan hệ có sự thấu hiểu và đồng hành lâu dài.
Hai người:
Tin tưởng nhau
Hiểu nhau
Luôn hỗ trợ nhau
Nhưng đôi khi lại không còn nhiều cảm giác mới mẻ hay hấp dẫn như trước.
Rủi ro
Mối quan hệ trở nên ổn định nhưng thiếu rung động.
3. Passion + Commitment: Tình yêu bốc đồng
Hai người bị thu hút rất mạnh và nhanh chóng muốn gắn bó với nhau.
Họ có thể:
Yêu rất nhanh
Cam kết rất sớm
Muốn tiến xa ngay lập tức
Tuy nhiên lại chưa thật sự hiểu sâu về đối phương.
Rủi ro
Dễ đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc nhất thời.
4. Intimacy + Passion + Commitment: Tình yêu trọn vẹn
Theo Robert Sternberg, đây là dạng tình yêu hoàn chỉnh nhất.
Khi đó cả hai:
Hiểu nhau
Bị thu hút bởi nhau
Cam kết với nhau
Không chỉ có rung động.
Không chỉ có sự quen thuộc.
Không chỉ có trách nhiệm.
Mà là sự kết hợp của cả ba yếu tố.
Đây là dạng tình yêu mà nhiều người mong muốn xây dựng trong dài hạn.
Non-Love: Khi thiếu cả 3 yếu tố
Nếu một mối quan hệ không có Intimacy, Passion và Commitment thì Sternberg gọi đó là Non-Love.
Hai người có thể biết nhau.
Có thể tương tác với nhau.
Nhưng chưa hình thành tình yêu.
Đó chỉ đơn giản là một mối quan hệ xã hội thông thường.
Vì Sao Nhiều Người Khó Tìm Được Tình Yêu Trọn Vẹn?
Bởi vì tình yêu không chỉ là tìm đúng người.
Mà còn là quá trình xây dựng kết nối, nuôi dưỡng cảm xúc và cùng nhau cam kết theo thời gian.
Nhiều người có Passion nhưng thiếu Intimacy.
Nhiều người có Intimacy nhưng thiếu Passion.
Nhiều người có cả hai nhưng lại thiếu Commitment.
Tình yêu bền vững thường không xuất hiện ngay lập tức. Nó được tạo nên từ rất nhiều cuộc trò chuyện, trải nghiệm và sự thấu hiểu.
Kết Nối Là Bước Đầu Tiên Của Một Mối Quan Hệ
Trước khi có Intimacy, Passion hay Commitment, điều quan trọng nhất vẫn là gặp được những người phù hợp để bắt đầu kết nối.
Tại Clique83, chúng tôi tạo ra những trải nghiệm gặp gỡ ngoài đời thực để mọi người có cơ hội trò chuyện, kết nối và khám phá xem liệu giữa hai người có thể hình thành sự thân mật, rung động hay một mối quan hệ nghiêm túc hay không.
Nếu bạn đang tìm kiếm nhiều hơn những cuộc trò chuyện ngắn ngủi trên ứng dụng hẹn hò, hãy theo dõi các sự kiện kết nối tiếp theo của Clique83 và bắt đầu hành trình tìm hiểu một ai đó ngoài đời thật.